Sağlık Yönetimi ve Turizminde Gücünüzü Birlikte İnşa Edelim

Doktor muayenehanesi açılışında hekimin mesleğini serbest olarak icra etme hakkına sahip olması ve muayenehanenin Sağlık Bakanlığı mevzuatında belirtilen fiziki, tıbbi ve teknik şartları karşılaması gerekir. Başvuru sürecinde hekime, mekâna ve sağlık hizmetinin sunumuna ilişkin belgeler değerlendirilir.

Muayenehane olarak kullanılacak yer kiralanmadan veya tadilata başlanmadan önce mekânın ruhsat açısından uygunluğunun kontrol edilmesi, sonradan oluşabilecek zaman ve maliyet kayıplarının önüne geçilmesi açısından önemlidir. Yapı kullanım izin belgesinin olması çok önemli bir detaydır.

Diş hekimi muayenehanesi açılışında dental ünit, sterilizasyon koşulları, tıbbi cihazlar, fiziki alanlar, erişilebilirlik ve diğer teknik gerekliliklerin ilgili ağız ve diş sağlığı mevzuatına uygun olması gerekir.

Başvuru öncesinde mimari yerleşimin ve kullanılacak bağımsız bölümün uygunluğunun değerlendirilmesi, ruhsat sürecinin sağlıklı yürütülmesinde kritik öneme sahiptir.

Klinik psikologlar, 29 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme kapsamında kendi adlarına Sağlık Meslek Hizmet Birimi açabilirler.

Bunun için ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne ruhsat başvurusu yapılması, en az 10 m² uygulama odası, 8 m² bekleme alanı ve engelli kullanımına uygun WC başta olmak üzere yönetmelikteki fiziki standartların sağlanması ve yerinde incelemenin olumlu sonuçlanması gerekir.

Sağlık hizmetinin “danışmanlık”, “koçluk” veya başka bir isim altında ruhsatsız şekilde sunulması mümkün değildir.

Fizyoterapistin Sağlık Meslek Hizmet Birimi ruhsatı alması, bütün sağlık uygulamalarını bağımsız olarak gerçekleştirebileceği anlamına gelmez.

Yönetmelik kapsamında hasta bireylere sunulacak sağlık hizmetlerinde ilgili hekimin koyduğu tanı ile düzenlenen tedavi planı veya reçete dikkate alınır. Fizyoterapist de uygulamalarını kendi mesleki yetki sınırları içerisinde gerçekleştirir. Bu nedenle fizyoterapi merkezi açılışında yalnızca fiziki ruhsat şartları değil, hasta kabul ve kayıt sürecinin de mevzuata uygun kurulması gerekir.

Diyetisyenler kendi Sağlık Meslek Hizmet Birimlerini açabilmekle birlikte, birimin faaliyetleri diyetisyenin mesleki yetkileriyle sınırlıdır.

Sağlık Meslek Hizmet Biriminde mevzuatta izin verilenlerin dışında ilaç, tıbbi malzeme, kozmetik ürün, gıda takviyesi ve benzeri ürünlerin bulundurulması ve satılması yasaktır. Dolayısıyla diyetisyen ofisinin ruhsatlandırılması planlanırken sağlık hizmeti ile ticari ürün satış faaliyetinin birbirinden ayrılması gerekir.

Dil ve konuşma terapistleri mesleklerini serbest olarak icra edecekleri zaman faaliyetlerini ruhsatlı bir Sağlık Meslek Hizmet Birimi üzerinden yürütmelidir.

Sağlık hizmetinin “danışmanlık”, “eğitim”, “koçluk” veya başka bir ticari isim altında ruhsat alınmadan sunulmasına yönetmelik izin vermemektedir. Bu nedenle özellikle mevcut bir ofisin dil ve konuşma terapisi hizmeti verecek şekilde kullanılmasından önce sağlık ruhsatına uygunluğu değerlendirilmelidir.

Evet. Odyologların Sağlık Meslek Hizmet Birimlerinde diğer mesleklerden farklı olarak özel bir fiziki şart bulunmaktadır.

Uygulama odası içerisinde ses geçirmeyen özel yalıtımlı, camlı iki bölümden oluşan ve en az 3 m² büyüklüğünde sessiz oda veya kabin bulunması zorunludur. Bu nedenle odyologların yer seçiminde yalnızca toplam metrekare değil, sessiz kabinin uygulama odasına uygun şekilde yerleştirilip yerleştirilemeyeceği de açılıştan önce değerlendirilmelidir.

Hayır. Ergoterapistin Sağlık Meslek Hizmet Biriminde bulunduracağı cihaz, araç ve gereçlerin mesleki yetki alanıyla uyumlu olması gerekir. ÜTS (Ürün Takip Sistemi) zorunluluğu vardır.

Yönetmelik, mesleki yetki kapsamı dışında veya kullanım amacı haricinde tıbbi cihaz, araç ve gereç bulundurulmasına izin vermemektedir. Bu nedenle birim açılırken kullanılacak ekipman listesinin (ÜTS kayıtlı) fiziki proje ve ruhsat süreciyle birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Her olumsuz itfaiye raporu ruhsat sürecini durdurmaz. Raporda, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 05.08.2025 tarihli görüşleri ve Danıştay Onbeşinci Dairesinin 2013/12049 sayılı kararı kapsamında Sağlık Meslek Hizmet Birimi içerisindeki gerekli yangın önlemlerinin alındığı belirtiliyorsa, bu husus İl Sağlık Müdürlüğünün ruhsat değerlendirmesinde yeterli kabul edilebilmektedir.

Binanın ortak alanlarına ilişkin yangın merdiveni, şaft yalıtımı, basınçlandırma veya benzeri eksikliklerin ise mülk sahibine ya da bina yönetimine yazılı olarak bildirilmesi gerekir. Bu nedenle raporun yalnızca “olumlu/olumsuz” sonucuna değil, eksikliklerin iş yerine mi yoksa bina geneline mi ait olduğuna bakılmalıdır.

29 Mart 2025 tarihinde yayımlanan yeni düzenleme ile serbest meslek icrasına ilişkin temel kuruluş modeli Sağlık Meslek Hizmet Birimi olarak düzenlenmiştir.

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce açılmış sağlık kabinleri için geçiş hükümleri öngörülmüş; daha sonra yapılan değişiklikle mevcut iş yerlerinin yeni yönetmeliğe uyum süresi 31 Aralık 2025'e kadar uzatılmıştır. Yeni bir birim açmayı planlayan hemşirenin güncel Sağlık Meslek Hizmet Birimi ruhsat hükümlerine göre başvuru yapması gerekir.

Ebeler, Sağlık Meslek Hizmet Birimi ruhsatı alarak mesleklerini serbest olarak icra edebilir. Yetkileri kapsamında;

• Gebelik öncesi danışmanlık ve gebe takibi,
• Normal gebeliklerin izlenmesi,
• Doğuma hazırlık eğitimi,
• Lohusa ve anne takibi,
• Emzirme danışmanlığı,
• Yenidoğan izlemi ve bakım eğitimi,
• Aile planlaması ve üreme sağlığı danışmanlığı,
• Yetki belgesi bulunması halinde RİA uygulaması

gibi hizmetler sunabilirler. Ebelik Yönetmeliği normal doğumun ebe tarafından yürütülmesine de yetki vermektedir. Ancak sunulabilecek hizmetler, birimin fiziki ve teknik şartları ile ebenin mesleki yetki sınırları birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Evet. Yönetmelik, hemşireliğe eşdeğer sağlık memurunu Sağlık Meslek Hizmet Birimi açabilecek sağlık meslek mensupları arasında açıkça saymaktadır.

Başvuru, diğer Sağlık Meslek Hizmet Birimlerinde olduğu gibi ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne yapılır. Mesleki yeterliliğe ilişkin belgelerin yanı sıra mekânın fiziki standartlara uygunluğu da incelenir.

Yönetmeliğe göre sağlık meslek mensubunun mesleki uygulamalarını gerçekleştireceği uygulama odasının en az 10 m² olması gerekir ve uygulama odasında lavabo bulunması zorunludur.

Ayrıca uygulama odalarının dışında en az 8 m² bekleme salonu bulunmalıdır. İlave her uygulama odası için bekleme alanına 5 m² eklenir. Engelli bireylerin kullanımına uygun tuvalet ve diğer fiziki şartların da projede dikkate alınması gerekir.

Aynı unvana sahip en fazla üç sağlık meslek mensubu müşterek Sağlık Meslek Hizmet Birimi açabilir.

Ancak her sağlık meslek mensubu için ayrı ruhsat düzenlenir ve her birinin yönetmelikte belirtilen şartları sağlayan ayrı uygulama odasının bulunması gerekir. Örneğin iki veya üç klinik psikolog müşterek birim kurabilir; ancak farklı meslek unvanlarının aynı ruhsat modeli altında değerlendirilmesi ayrı bir konudur.

Hayır. Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmeliğe göre Sağlık Meslek Hizmet Birimi, mesleğini serbest olarak icra etme hak ve yetkisine sahip Türk vatandaşı sağlık meslek mensubu tarafından açılabilir.

Yönetmelik tüzel kişilerin Sağlık Meslek Hizmet Birimi açmasına izin vermemektedir. Bu nedenle işletmenin sahiplik yapısı ruhsat başvurusundan önce doğru şekilde planlanmalıdır.

Sağlık Meslek Hizmet Birimi müstakil bir binada veya sağlık hizmetinin sunulduğu alanların bütünlük oluşturduğu bağımsız bir bölümde kurulabilir.

Mekânda yeterli havalandırma, aydınlatma, ısıtma-soğutma, uygulama odaları, bekleme alanı, lavabo ve erişilebilirlik şartlarının sağlanması gerekir. Yangın raporunu ‘sağlık meslek hizmet birimi içerisinde tüm önlemler alınmıştır.’ şeklinde bir ibareyle alınması gerekir. Bu nedenle kira sözleşmesi yapılmadan önce ruhsata esas ön uygunluk değerlendirmesi yapılması, özellikle yüksek tadilat maliyetlerinin önüne geçebilir.

Tarafımıza verilen vekâlet ile ruhsat süreci başlatılır. İlk aşamada belediyeden numarataj belgesi ve yapı kullanma izin belgesi temin edilerek itfaiye uygunluk süreci başlatılır.

İstanbul’da itfaiye denetimi ve raporlandırma süreci güncel uygulamada ortalama 2 ay sürebilmektedir. İtfaiye raporunun alınmasına paralel olarak diğer başvuru evrakları da tamamlanır ve dosya İlçe Sağlık Müdürlüğü aracılığıyla İl Sağlık Müdürlüğüne sunulur. İl Sağlık Müdürlüğündeki dosya inceleme, denetim ve ruhsatlandırma süreci ise güncel koşullarda ortalama 3 ay sürmektedir.

Bu nedenle, dosyanın ve fiziki şartların uygun olması halinde Sağlık Meslek Hizmet Birimi ruhsat sürecinin tamamı İstanbul’da yaklaşık 5 ay sürebilmektedir.

Sağlık Meslek Hizmet Biriminin ruhsatında bulunan bilgilerde meydana gelen değişikliklerin ilgili İl Sağlık Müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

Belediye tarafından yalnızca adres bilgisinde değişiklik yapılması halinde belediyeden alınacak belge ve dilekçeyle ruhsat yeniden düzenlenebilir. Ancak sağlık hizmetinin farklı bir fiziki adrese taşınması, yalnızca adres bilgisinin güncellenmesinden farklı bir ruhsat süreci doğurabilir. Bu nedenle taşınma öncesinde yeni yerin uygunluğu değerlendirilmelidir.

Sağlık Meslek Hizmet Birimlerinde ihtiyaç duyulan destek hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla destek personeli çalıştırılabilir; ancak destek personeli sağlık hizmeti sunumunda görevlendirilemez. Ve İlçe sağlık müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

Yönetmelik ayrıca belirli meslekler bakımından çalıştırılabilecek sağlık teknikeri veya teknisyeni konusunda özel hükümler içermektedir. Çalışacak personelin görevi ve çalışma belgesi ruhsat aşamasında doğru şekilde belirlenmelidir. Başlangıç yapılmadan önce bağlı bulunan ilçe sağlık müdürlüklerinden bilgi edinilmelidir.

Sağlık Meslek Hizmet Birimi ruhsatı yalnızca diploma ve başvuru belgelerinden oluşan bir süreç değildir. Binanın niteliği, uygulama odalarının ölçüleri, bekleme alanı, lavabo, engelli erişimi, havalandırma, mesleğe özel fiziki şartlar ve kullanılacak ekipmanlar birlikte değerlendirilir.

Uygun olmayan bir yerin önce kiralanması ve daha sonra ruhsata uygun hale getirilmeye çalışılması ciddi tadilat maliyetleri ve zaman kaybı doğurabilir.

Bu nedenle doktorlar, diş hekimleri, klinik psikolog, fizyoterapist, diyetisyen, odyolog, dil ve konuşma terapisti, podolog, ergoterapist, hemşire ve ebe için ruhsat sürecinin ilk adımı doğru lokasyon ve fiziki uygunluk kontrolü olmalıdır.